به گزارش دهاقان نا به نقل از پایگاه خبری هنرنا، محمد کراچیان نویسنده دفاع مقدس است و سال هاست به فعالیت راویگری و تئاتر در اصفهان مشغول است. کراچیان از آن تیپ شخصیت هایی است که منتقدانه به مسائل می نگرد و با واشگری و مطالعاتی که دارد بیانش را بازگو می کند. وی از نقالی خوانان و مرشدان پیشکسوت اصفهانی است. از دست نوشته های همسایه ویژه نسل سومی ها(یک گزارش سخت، سرد و تکان دهنده) از نوشتارهای ایشان است که در مجله های هنر به چاپ رسیده است. گفت و گوی هنر نا را با این نویسنده بخوانید.

به عنوان سوال اول بفرمایید به عقیده شما چه ساختار نوشتاری باید برای نوجوانان و جوانانی که جنگ را ندیده اند، در پیش گرفت؟

باید تکلیف مان را با کلمه جنگ و دفاع مقدس مشخص کنیم. باید ببینیم که ما جنگ نویس هستیم یا دفاع مقدس نویس هستیم. اگر دفاع مقدس باشد باشد دفاع با تمام تبعاتش ستودنی است. در دفاع یک سری ضربه هایی می خوری و یک سری ضربه هایی می زنی. یک سری اشتباهاتی می کنی و یک سری از اشتباهات دشمن استفاده می کنی و در نهایت دفاع است و دفاع کردن برای هر شخص و سرزمینی که ظالمانه مورد تجاوز و تعدی قرار بگیرد مقدس است به خصوص در مملکت ما این دفاع دفاع مقدس است و من نمی دانم چرا یک مرتبه به جنگ تبدیل شد.اگر قرار است داستان جنگ بنویسیم باید ببینیم چه کسانی جنگ نویس هستند و چه کسانی تبعات جنگ را می نویسند و چه کسانی ضد جنگ می نویسند تا تکلیفمان را با نسل های مختلف مشخص کنیم. تعدادی از نویسندگان می توانند برای جنگ بنویسند و تعدادی دیگر می توانند از تبعات جنگ بنویسند و تعدادی دیگر می توانند بیایند و ضد جنگ بنویسند. و این چیزی نیست که الان بتوان به آن راهکار کلی داد تا مشخص شود و متاسفانه از آن جایی که این ادبیات مسوول محور است و نهادها برای آن مشخص می کنند که چه بنویسند این باید مشخص شود که آن نهاد می خواهد جنگی بنویسد یا دفاع مقدسی بنویسد.

پس نویسندگان بر اساس علاقه و ذوق دیگران کار می کنند؟

احتمالا همین طور است.

شما خودتان چند کتاب جنگ دارید؟

سه مجموعه دارم و داستان های من داستان جنگ نبوده است. داستان دفاع مقدس است. و اشتباهی که گاهی اوقات می شود این است که می گویند جنگ ایران با عراق در حالی که جنگ عراق با ایران درست است. اگر هم جنگ بود جنگ عراق با ایران بود، نه جنگ ایران با عراق. یعنی نویسنده ای که بر روی واژه دقت نکند و بر آن تسلط نداشته باشد و نتواند واژه را سر جای خودش بکار ببرد این نویسنده نیست. مانند معماری می ماند که نداند آجر و خشت را کجا بگذارد. بنابراین دعوای ما از واژه شروع می شود. همه این ها را باید از ابتدا مشخص کنیم. آن وقت این گستره را یک حیطه و جزیی از آن بگیریم و بر روی آن کار کنیم و هر کسی را مطابق با ویژگی ها و حال خودش اجازه بدهیم که تجربه اش را بر روی کاغذ بیاورد. همان گونه که ما در دفاع مقدس اینگونه بودیم.

سپاه و ارتش و به خصوص سپاه بر اساس حال و دیدگاه خودش در جنگ تجربه کرد و بسیاری از جاها موفق بود و بسیاری از جاها طبیعتا نباید موفق باشد.

علت این که داستان نویسان اصفهانی با این که تعدادشان کم نیست، اما به زندگی شهدای جنگ نپرداخته اند؛ چیست؟

ما در اصفهان داستان نویسان خوبی داریم. بهترین داستان نویسان جهان را در اصفهان داریم و داشتیم. ما هنوز یک بهرام صادقی داریم که آن بهرام صادقی هنوز در به خاطر کتاب«سنگر و قمقمه های خالی» که البته دفاع مقدسی هم نیست مباهات کنیم. ما هنوز نویسندگانی داریم که می توانیم آنها را بر روی میزهای جهان بگذاریم. الان نویسندگان جوان زیاد داریم ولی کسانی که می خواهند حمایت کنند. شما به یک معاون فرهنگی که می خواهد از هنر ذفاع مقدس دفاع کند بگویید آخرین فیلمی که دیدید چه بود. یک بار از یکی از آنها پرسیدم آخرین داستانی که خواندید چه بود؟ گفت داستان و راستان. و من با خود اندیشیدم که چه همزبانی می توانیم با یکدیگر داشته باشیم سری چخوف چه همزبانی می توانیم با هم داشته باشیم. احتمالا اگر از یکی از آنها بپرسید آخرین فیلمی که دیدی چه بود می گوید؟ توبه نسوه یا اگر خیلی فیلم بین باشد می گوید: ستایش و آن موقع این معاون فرهنگی چگونه می خواهد با هنرمندان صحبت کند. معاون فرهنگی که خودش را به ولایت فقیه منتسب می کند و متاسفانه در کوران جریانات و اتفاقات فرهنگی است. رهبر معظم انقلاب اسلامی وقتی درباره موضوعی صحبت می کنند مانند این است که همان روز کتابی را درباره این موضوع خوانده است اما متاسفانه افرادی که خودشان را به مقام معظم رهبری منتسب می کنند و معاونین و مسوولین فرهنگی هستند خودشان کتابی را نخوانده اند و درباره آن نظر می دهند.

پس با توضیحات شما بدنه نیروی انسانی در فرهنگ فرسوده است؟

شما هنگامی که وارد کشورهای استعماری می شوید مدیران فرهنگی آن کشورها متخصص هستند نه این که کتاب خوانده باشند کتاب نوشته اند، صاحب اندیشه اند، صاحب رای و تحلیل هستند. می توانند با یک حرکت برای بخشی از هنر و ادبیات جهان تصمیم بگیرند که این کار را هم انجام داده اند.

به عنوان مثال تمام دنیا گفتند ۳۰۰ فیلم خوبی نیست. آنها این فیلم را ساختند و قسمت دوم آن را هم ساختند. ما در جواب ۳۰۰ چه کار فرهنگی و هنری به غیر از ناسزا گفتن انجام دادیم که ناسزا را هم باد می برد.

با توجه به توضیحات شما پس چه باید کرد؟

ما تا خودمان و مسوولین فرهنگی مان تصمیم نگیریم که کتاب بخوانیم، فیلم و تئاتر ببینیم، روزنامه بخوانیم و نقد کنیم نمی توانیم تغییر کنیم.

من شما را به کافی شاپ ها می برم ببینید این قدر که هنر و ادبیات برای آنها جدی است برای این ها جدی نیست.

جوانانی که به کافی شاپ ها می آیند بیایید ببینید که روزی چند ساعت کار نقد انجام می دهند و از اینترنت داستان می خوانند با این که من روزی ۸ ساعت مطالعه می کنم به غیر از نوشتنم. آن وقت من در مقابل آنها کم می آورم کسی که میز کافی شاپ را هم نسیه می گذارد و می رود. اما برای خریدن یک کتاب یا یک ترجمه خودش را به در و دیوار می زند.

به همین دلیل است که انتشارات حوزه هنری باید ضرر بدهد ولی نشرهای دیگر باید در بورس باشد. من که دلم برای ادبیات دفاع مقدس می تپد اگر ببینم که کتابی با نشر سوره حوزه هنری چاپ شده است رها می کنم و می روم اما اگر ببینم کتابی ته دره افتاده است و انتشارات خوبی دارد خطر می کنم و آن را از ته دره بیرون می آورم. این مقدار سرمایه در حوزه هنری دست مسوولین است در دست ناشران دیگر وجود ندارد.